Myanmar: een ware glimlach

Zodra ik voet zet op de bodem van Myanmar voel ik de positieve drang om te gaan ontdekken. Wederom een compleet andere wereld en opvallend kalm na de hectiek van Sri Lanka en Nepal. Geen overdaad aan geclaxonneer en geen schel geschreeuw over en weer tussen vrouwen. Ik hoef mijzelf niet meer schrap te zetten tegen die felle tonen en ik voel daarmee meer rust. In Myanmar heerst er, op het eerste gezicht, kalmte en de mensen lopen rond met een heel tevreden gezicht en een glimlach. Als ik niet beter zou weten, zou ik Myanmar een vredig land noemen. Ware het niet dat er hier onlangs mensenrechten zijn geschonden door het leger. Er gaat veel schuil achter de ogenschijnlijke rust en kalmte. Het is een land dat van democratie proeft, maar waar het leger desondanks het land controleert. Deze blog gaat over mijn perspectief op reizen in Myanmar. Wat ik zie en wat ik hoor vormt mijn beleving, maar dat doen ook de zaken die ik wel hoor maar niet zie en waar ik mijn ogen niet voor wil sluiten.  


Het echte reizen

Reizen in Myanmar, dat is het echte reizen” hoor ik mijzelf zeggen tegen andere backpackers. Wat houdt dat echte reizen in vanuit mijn perspectief? Het houdt in dat ik mij aanpas aan mijn omgeving en mijn omgeving niet aan mij.


Er zijn hier nog amper boterhammen belegd met avocado en een gepocheerd ei of vegaburgers. Hoe fijn het ook kan zijn om na weken zoiets te eten, het blijft een feit dat het in deze keuken niet thuishoort. Het maakt het genieten intenser wanneer ik mijn tanden straks weer in brood met avocado zet, want natuurlijk mis ik dat. Het menu bestaat uit gerechten van hier. Soms goed, vaak acceptabel. Het eten laat mij niet watertanden, maar ik bijt mijn tanden tenminste wel in de cultuur. 


Zuid Thailand is een voorbeeld van een invasie aan toerisme en waar de Thai zich afstemt op de wensen van de toerist. Alles is en wordt geregeld. Dat maakt het ook een makkelijke bestemming voor een eerste backpack avontuur op jonge leeftijd. Het is een vakantieland waar ik 'Tiny' en 'Joke', genietend van hun pensioen, over straat zie lopen in bikini alsof dat heel normaal is. De partners lopen met blote bast, borst (lees buik) vooruit en zwembroek aan door de supermarkt. Je kunt je afvragen of dat respectvol is, ondanks dat de lokale bevolking er aan gewend is. Myanmar is, in die zin, geen vakantieland. Ik draag al maanden kleding tot over mijn knie en mijn schouders zijn bedekt. Uit respect, niet omdat ik daartoe met afkeurende blikken word gedwongen. In tegendeel. De mensen, boeddhistisch of islamitisch, zijn ontzettend vriendelijk, behulpzaam en nieuwsgierig. Maar vooral bezig met hun eigen leven, net als wij. Gewend aan toeristen zijn ze wat minder, omdat Myanmar in 2014 veelal bestond uit verboden terrein. Hierdoor kan het zijn dat zij met je op de foto willen. Een vriendelijke ‘no thanks’ wordt uiteraard geaccepteerd.  


Een reiziger zei: “de mensen zijn niet zo vriendelijk”. Na doorvragen blijkt dat zij bijvoorbeeld niet wordt begroet op straat. Toen vroeg ik mij hardop af hoeveel mensen in het westen, vreemden van elkaar, elkaar op straat begroeten. Laat staan het begroeten en verwelkomen van toeristen. De focus ligt meer op onszelf. Dat plaatste het weer in perspectief voor diegene. Een tip: zeg eens hoi tegen iemand die je tegenkomt, waar ook ter wereld. Het levert de vreemde en jezelf vaak een glimlach op. Als reiziger verwacht ik niet dat ik op een voetstuk word geplaatst, dat vind ik zelfs ongemakkelijk. Behandel mij liever als gelijke en leer mij over de cultuur. Op reis stel ik vragen en ga ik praatjes aan. Soms voel ik mij ongemakkelijk. In Nederland heb ik zoveel meer kansen gekregen, puur omdat ik daar ben geboren. In kansen zijn wij niet gelijk. Ik kom als rijke reiziger kijken naar het leven hier en foto’s maken van de authenticiteit. Ergens voelt het, voor mij, niet altijd respectvol om foto’s van het leven hier te maken. "Moet je kijken, hoe de tijd hier stil lijkt te staan". Het is pijnlijk wanneer je mensen en kinderen de stenen voor het nieuwe asfalt met de hand ziet hakken in de brandende zon. Nog pijnlijker wanneer zij daarna elkaar emmers met kokend teer doorgeven om het te storten, zonder enige bescherming. Ik hoop dat reizigers Myanmar ontdekken en de cultuur in hun waarde laten, dat er geld gaat naar de lokale winkels en restaurants en dat het leger ze niet alles afneemt.

Ik hoop op investering in educatie, zodat de potentie die er is kans krijgt en de bevolking een objectief beeld kan vormen over de gebeurtenissen in hun land. Daarnaast hoop ik dat de toerist die niet voor cultuur en authenticiteit kiest elders naar een resort gaat, zodat Myanmar authentiek blijft.


Deze visser stond echt te vissen, er zijn er ook die poseren voor de foto.


Typisch Myanmar

Myanmar is nog authentiek. Het bijvoeglijk naamwoord voor echt komt hier tot zijn recht.

Wat deze authenticiteit inhoudt probeer ik in onderstaande punten samen te vatten. Deze punten vertegenwoordigen bij lange na niet het culture erfgoed van Myanmar, maar geven een bescheiden impressie.


#1 De rode tanden blootlachen

“Mikalaba”, zo groeten wij elkaar waar het maar kan. De mannen glimlachen wanneer zij horen dat ik het woord gebruik. Zij lachen hun rode tanden bloot, rood van het kauwen op de betelnoot. De klodders speeksel die ongegeneerd hun mond verlaten, laten een eveneens dieprode afdruk achter op het asfalt. Van dat geroggel ben ik pas in Nederland weer verlost vrees ik. De betelnoot geeft een licht euforisch gevoel. Geen flirt met de betelnoot voor mij, want dat zal het flirten in een andere categorie niet ten goede komen. Ik haal mijn euforie gelukkig uit mijn belevenissen en niet uit deze betelnoot. 


#2 Een gezicht vol Thanaka

Direct in mijn eerste bus is daar de kennismaking met thanaka. Thanaka is met de zorgvuldigheid van een visagist aangebracht of iets wat minder zorgvuldig, maar bijna iedere vrouw draagt deze pasta op haar gezicht. Gemaakt van het schors van de thanakaboom. Daarnaast ook kinderen en een aantal mannen. Het dient namelijk als zonnebescherming, maar ook als cosmetica. Een lichte huid is hier het ideaal beeld, terwijl de westerlingen proberen om een getinte huid te creëren. Zo koop je hier bijvoorbeeld whitening crème of whitening douchegel. Daar gaat mijn offwhite teint. Ik kwam er niet onderuit deodorant te kopen met whitening. Ik kijk wel uit met juichen straks op Schiphol. In Thailand zie ik ook vrouwen met thanaka op het gezicht en wetende dat ze uit Myanmar komen begroet ik hen met ’Mikalaba’. Er verschijnt een twinkeling in hun ogen en in die van mij. En dat door een klein gebaar, een beetje moeite.


#3 Inkoop, verkoop, consumeren!

De nightmarket, de naam voorspelt het al, is een avondmarkt die in bijna ieder groot dorp of in elke stad te vinden is. De lokale bevolking komt massaal eten bij de kraampjes met plastic gekleurde stoelen om aan te zitten. En ook ik kijk graag rond, zoekende naar vegetarisch eten. Het eten in Myanmar valt tegen. Ik moet hier zoeken naar eten dat niet is gefrituurd, overladen is met saus of omhuld in suiker.  Na een maand in Myanmar begrijpen jullie dat er werk aan de winkel is voor mij op mijn volgende bestemming. Een minder vette of zoete optie is een fondue waarin je zelf ingewanden kookt. Ik verwacht niet dat ik de lezende carnivoren nu laat watertanden. Ik ben regelmatig hangry geweest onderweg wegens gebrek aan eten. Hangry is een engelse  samenvoeging van de woorden hungry en angry, geen leuk gezelschap dus. 


#4 Bling Bling Boedha

Het is niet al goud wat er blinkt in Myanmar, maar letterlijk genomen blinkt er wel heel wat goud in Myanmar. Onder andere vanwege geldoffers aan de pagoda's, aan de tempels en de monniken. Hiermee vergroot de boeddhist zijn kans op een eervol volgend leven. Het is goed voor de karma. Elke ziekte of tegenslag in je huidige leven valt onder boete doen voor een fout of een gebrek aan offers in je vorige leven, aldus mijn gids in de stad Bagan. Karma is een b.....belangrijk gegeven, wat Myanmar veilig maakt. Ik heb mij geen enkele keer zorgen gemaakt over diefstal.  

Deze foto's zijn genomen bij de overweldigende Shwedagon Pagoda in Yangon die een bezoek waard is tijdens zonsondergang.


#5 Boedha business

Veel mensen wijden hun leven aan het overbrengen van Gautema Boedha zijn boeddhistische leer. Daarom zie je ontzettend veel monniken in Myanmar. Kinderen die worden geschoold of al monnik zijn. Ook zijn er veel studenten die kiezen om voor een aantal jaar te leven als monnik. De monniken gaan de straat op en vragen iedereen om offers. Mensen offeren fruit, andere etenswaren en geld. Dit kunnen de mensen ook offeren bij een tempel. De tempel keert dit onder anderen uit aan armen mensen, als een pensioen.

Ook voorziet het de monnik in zijn of haar levensonderhoud. En daar wordt misbruik van gemaakt hoor ik van meerdere lokale mensen. Je ziet inderdaad veel zeer welvarende monniken, die zich niet aan de gebruiken houden maar wel een luxe leven leiden. Ze hebben een chauffeur, een smartphone, roken sigaretten en betekenen weinig voor de maatschappij. Volgens mijn gids, die mij rond heeft geleid door Bagan, bestaat er geen genade. Karma komt weer om de hoek kijken, dus volgens haar wordt deze 'monnik' gestraft in zijn volgende leven.


#6 Terug in de tijd

Drie dagen wandelen, waar je amper een oude truck tegenkomt en sporadisch een brommer, dat kan nog in Myanmar. De trek van Kalaw naar het Inle Lake is populair, maar nog wel...daar is hij weer: authentiek. Veel herinneringen, weinig foto’s. Zoals ik al aangaf voelde ik mij niet prettig bij het fotograferen. De eerste nacht sliepen wij bij locals op zolder. De tweede nacht sliepen wij bij een monastery (een huis voor monniken) en gebeurt het douchen met een bak koud water. Net zoals de lokale bevolking het doet. Allemaal heel primitief, waardoor je ook snel een leuke connectie krijgt met de groep waarmee je reist. Want gedeelde smart is halve smart. Je staat er toch samen, de ene preuts en de ander in vol ornaat, rondom dezelfde put water te scheppen om jezelf te wassen.  



#7 Gedroogd eten

Myanmar heeft vruchtbare grond en er groeit ontzettend veel. Ik eet heel lekker fruit en de pinda's zijn smaakvol. Tijdens de driedaagse wandeling zie ik veel gedroogde producten naast de huizen liggen en ook alle kraampjes verkopen veel gedroogd voedsel.

Mango, maïs, chilipeper en zelfs vis!


Dankzij de lokale bevolking had ik een mooie tijd. Achter de lach van deze mensen schuilt een leven waarin zij hard moeten werken om rond te komen. Anderen zijn gevlucht voor hun eigen leiders.  Vredig kijkende boeddha's domineren het landschap. Ik hoop dat er verandering plaats gaat vinden en dat alle bevolkingsgroepen van dit land de kans krijgen om hun ware glimlach te tonen en dat zij in vrijheid met elkaar en met de regering kunnen leven.


Chezube,

Geerke


Benieuwd wat ik allemaal gezien en beleefd heb in Myanmar? Even geduld, deze blogs zullen in de toekomst volgen.



© 2019  Geerke onatrip.nl, alle rechten voorbehouden.